اصول اخلاقی انتشار مقاله

ملاحظات کلی 

  • نشریه انرژیهای تجدیدپذیر و نو به بالاترین استانداردهای اخلاق نشر پایبند است و سیاست‌های خود را بر اساس اصول کمیته اخلاق انتشار (COPE) تنظیم کرده است.
  • کلیه افراد درگیر در فرآیند انتشار — اعم از نویسندگان، داوران، سردبیران و خوانندگان — موظف به رعایت این اصول اخلاقی هستند.
  • نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که مقالات ارسالی آن‌ها، اثری اصیل بوده، پیش‌تر در هیچ زبانی منتشر نشده و هم‌زمان در مجله یا کنفرانس دیگری در دست بررسی نباشد. رعایت قوانین کپی‌رایت و ارجاع صحیح به آثار دیگران الزامی است.
  • هرگونه سرقت ادبی (Plagiarism) رفتار غیراخلاقی تلقی می‌شود و غیرقابل قبول است. چنین مقالاتی رد شده یا در صورت لزوم بازپس‌گیری (Retraction) خواهند شد.

 


تعهدات و مسئولیت های ناشر

  • ناشر نشریه انرژیهای تجدیدپذیر و نو متعهد به حفظ سلامت و یکپارچگی فرآیند داوری و انتشار است. تصمیم‌گیری‌های علمی درباره مقالات ارسالی، صرفاً بر پایه شایستگی علمی، اصالت محتوا، و تناسب با اهداف نشریه انجام می‌شود و تحت تأثیر منافع مالی یا تجاری قرار نمی‌گیرد.
  • ناشر مسئول نظارت بر رعایت اصول اخلاقی توسط همه عوامل دخیل در فرآیند انتشار، شامل سردبیر، دبیران تخصصی، اعضای هیئت تحریریه، داوران، نویسندگان و خوانندگان است.
  • همچنین، ناشر آماده است در صورت لزوم، نسبت به انتشار اصلاحیه، شفاف‌سازی یا بازپس‌گیری مقاله‌ها اقدام نماید تا سلامت و اعتبار محتوای علمی حفظ شود.

 

تعهدات و مسئولیت های سردبیر و تیم هیأت تحریریه

(https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_1.pdf)

هیئت تحریریه نشریه انرژیهای تجدیدپذیر و نو دارای اختیار کامل در فرآیند داوری و تصمیم‌گیری علمی بوده و موظف است بالاترین استانداردهای اخلاقی، شفافیت و محرمانگی را در تمامی مراحل انتشار رعایت نماید.

  • تصمیم‌گیری نهایی درباره پذیرش یا رد مقالات بر اساس شایستگی علمی، نظرات داوران، و انطباق با اهداف نشریه انجام می‌شود.
  • هیئت تحریریه موظف است محرمانگی مقالات ارسالی را تا زمان انتشار حفظ کرده و از افشای اطلاعات خودداری نماید.
  • محرمانه ماندن هویت داوران، مطابق با سیاست داوری دوسو‌ناشناس (Double-Blind)، الزامی است.
  • سردبیران باید هرگونه تعارض منافع احتمالی را افشا کرده و در صورت لزوم از داوری مقالات مربوطه خودداری کنند.
  • مسئولیت بررسی اتهامات مربوط به تخلف علمی مانند سرقت ادبی یا جعل داده‌ها بر عهده هیئت تحریریه است. در صورت لزوم، باید اصلاحیه، توضیح، یا بیانیه بازپس‌گیری منتشر شود.
  • اطلاعات مقالات تنها باید با نویسنده مسئول، داوران، و در موارد ضروری، سایر اعضای مرتبط تحریریه در میان گذاشته شود و از انتشار آن برای اشخاص غیرمجاز اجتناب شود.

 

تعهدات و مسئولیت های داوران

(https://publicationethics.org/files/u7140/Peer%20review%20guidelines.pdf)

داوران علمی نقش کلیدی در تضمین کیفیت و اعتبار نشریات پژوهشی دارند. از داوران نشریه انرژیهای تجدیدپذیر و نو انتظار می‌رود که مسئولیت‌های زیر را رعایت نمایند:

  • کلیه اطلاعات مربوط به مقاله‌های ارسالی باید محرمانه تلقی شده و از افشای آن برای افراد خارج از فرآیند داوری خودداری شود. این نشریه از سیاست داوری دوسوناشناس پیروی می‌کند.
  • داوران باید ارزیابی‌های خود را در زمان مناسب ارائه داده و با ارائه بازخورد سازنده و بی‌طرف، به تیم تحریریه در تصمیم‌گیری کمک کنند.
  • نظرات و پیشنهادات داوران باید از طریق فرم داوری رسمی و در بخش دیدگاه‌های مربوط به نویسنده و سردبیر ثبت شود.
  • داوران موظف‌اند هرگونه تعارض منافع احتمالی را اطلاع دهند و در صورت وجود چنین تعارضی از داوری مقاله خودداری نمایند.
  • داوری باید بر مبنای معیارهای علمی و حرفه‌ای انجام شده و شامل ارزیابی اصالت، شفافیت، روش‌شناسی و میزان نوآوری مقاله باشد.

 


معیارهای نویسندگی

(https://publicationethics.org/files/u7141/1999pdf13.pdf)

برای اینکه فردی به‌عنوان نویسنده مقاله ارسالی به نشریه انرژیهای تجدیدپذیر و نو شناخته شود، باید تمامی شرایط زیر را دارا باشد:

  1. مشارکت مؤثر در ایده‌پردازی، طراحی پژوهش، جمع‌آوری داده‌ها یا تحلیل و تفسیر داده‌ها.
  2. نگارش پیش‌نویس مقاله یا بازبینی انتقادی آن از نظر محتوای علمی و فکری.
  3. تأیید نسخه نهایی مقاله و پذیرش مسئولیت عمومی در قبال بخش‌هایی از محتوا.

هر نویسنده باید بتواند پاسخگوی بخش مشخصی از محتوای مقاله باشد.

 

مسئولیت‌های نویسندگان
  • مقالات را طبق اصول علمی و قالب نگارشی نشریه تهیه و تنظیم نمایند.
  • پیش از ارسال مقاله، راهنمای نویسندگان و شرایط ارسال مقاله را به‌دقت مطالعه کرده و بپذیرند.
  • نویسنده مسئول باید فرم تعهدنامه نویسندگان را تکمیل و تأیید تمامی نویسندگان دیگر را ضمیمه کند.
  • وابستگی‌های سازمانی، منابع مالی، و هرگونه تعارض منافع احتمالی را در مقاله ذکر کنند.
  • در صورت داشتن صلاحیت، در فرایند داوری سایر مقالات این نشریه مشارکت کنند.
  • در صورت کشف خطا یا ایراد در مقاله چاپ‌شده، فوراً مراتب را به سردبیر اطلاع دهند تا در صورت لزوم اصلاحیه یا بازپس‌گیری منتشر شود.
  • تمام منابع مورد استفاده را، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، به‌درستی و دقیق ذکر نمایند.
  • آگاه باشند که کلیه مقالات ارسالی با نرم‌افزارهای بررسی مشابهت بررسی می‌شوند تا از تخلفات علمی جلوگیری شود.
  • نویسنده مسئول باید تمامی مراحل اداری از جمله تأیید نویسندگی، مجوز اخلاق پژوهش، ثبت کارآزمایی بالینی (در صورت لزوم)، و افشای تضاد منافع را مدیریت کند و به موقع به سؤالات هیئت تحریریه پاسخ دهد.

 

تغییر در نویسندگان
  • پس از پذیرش مقاله، هیچ‌گونه تغییری در فهرست نویسندگان (شامل نویسنده اول یا نویسنده مسئول) مجاز نیست.

اصول شفافیت

  • طراحی پژوهش و تأییدیه اخلاقی

مقالاتی که به نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو ارسال می‌شوند باید دارای توجیه علمی کافی، طراحی مناسب و تأییدیه اخلاقی باشند. کلیه مطالعاتی که شامل آزمودنی‌های انسانی یا حیوانی هستند، باید حاوی بیانیه‌ای مبنی بر دریافت تأییدیه کمیته اخلاق و، در صورت لزوم، رضایت آگاهانه شرکت‌کنندگان باشند. مسئولیت صحت داده‌ها و یکپارچگی علمی مقاله با نویسندگان است.

 

  • تحلیل داده‌ها

تحلیل داده‌ها باید با روش‌های مناسب و شفاف انجام شود. در حالی که اشتباهات در روش الزاماً به معنای تخلف علمی نیست، جعل یا دست‌کاری داده‌ها تخلف جدی محسوب شده و منجر به رد یا بازپس‌گیری مقاله خواهد شد.

 

  • در دسترس بودن داده‌ها

نویسندگان موظف‌اند در مقاله خود بیانیه‌ای درباره در دسترس بودن داده‌ها ارائه دهند. در صورت امکان، داده‌های پشتیبان باید با درخواست در اختیار مخاطبان قرار گیرد. در صورتی که انتشار داده‌ها ممکن نباشد، دلیل آن باید شفاف و صریح بیان شود.

 

  • پژوهش‌های انسانی و حیوانی

مقالاتی که شامل پژوهش‌های انسانی هستند باید شامل بیانیه‌ای مبنی بر دریافت رضایت آگاهانه از شرکت‌کنندگان باشند. پژوهش‌های حیوانی باید بر اساس دستورالعمل‌های اخلاقی انجام شده و دارای تأییدیه از کمیته مربوطه باشند.

 

  • تعارض منافع

نویسندگان، داوران و اعضای هیئت تحریریه موظف‌اند هرگونه تعارض منافع — اعم از شخصی، مالی، دانشگاهی یا سازمانی — را افشا نمایند. عدم افشای تعارضات ممکن است اعتبار مقاله و نشریه را در آینده خدشه‌دار کند.

 

  • داوری علمی

نشریه انرژی های تجدیدپذیر و نو از سیستم داوری دوسو‌ناشناس استفاده می‌کند، به‌طوری که هویت نویسندگان و داوران تا پایان فرایند داوری محرمانه باقی می‌ماند.

    • نویسندگان باید از ناشناس‌بودن مقاله ارسالی اطمینان حاصل کنند.
    • نویسندگان می‌توانند درخواست عدم ارجاع مقاله به داور خاص به دلیل تعارض منافع نمایند.
    • رد مقاله تنها در صورت دریافت نظرات منفی حداقل دو داور مستقل انجام می‌شود.
    • فرآیند کامل داوری در وب‌سایت نشریه شرح داده شده است.

 

  • سیاست آرشیوی نشریه
      • خط مشی سیاست آرشیوی نشریه  انرژی های تجدیدپذیر و نو ، استراتژی و سیاست نشریه را در قبال آرشیو و بایگانی نسخه هایی از مقالات توسط نویسندگان در فضاهایی مانند صفحات وب شخصی و سازمانی و مخازن موضوعی مختلف، بیان میکند.  
      • انرژی های تجدیدپذیر و نو  تحت مجوز دسترسی آزاد (Open Access) منتشر میشود و بر این اساس مقالات را می توان بلافاصله طبق شرایط مجوز خاص نشریه  آنها در دسترس قرار داد. اگر نویسنده‌ای مقاله‌ای را تحت مجوز دسترسی آزاد منتشر کرده باشد،  نویسنده از سوی این نشریه مجاز است تا نسخه منتشر شده را در هنگام انتشار به‌جای نسخه‌های خطی پذیرفته شده به اشتراک بگذارد.
      • نویسندگان همچنین می‌توانند از اطلاعات چکیده و استناد (مانند عنوان، نام نویسنده، تاریخ انتشار) و متن کامل مقاله خود در هر مکانی و در هر زمان از جمله رسانه‌های اجتماعی مانند لینکدین، فیس‌بوک، وبلاگ‌ها و توییتر مجدداً استفاده کنند، مشروط بر اینکه در صورت امکان، پیوندی به مقاله اضافه شود. ترجیحاً پیوند باید شامل شناسه دیجیتال شی (DOI) باشد که در اطلاعات استناد در مورد مقاله به صورت آنلاین یافت می شود. نسخه پذیرفته شده ممکن است در: وب سایت شخصی نویسنده و/یا مخزن یا آرشیو شرکت/موسسه نویسنده قرار گیرد.

    انرژی های تجدیدپذیر و نو  اکنون به طور رسمی در پایگاههای زیر آرشیو شده است: 

 

  • حق نشر و مجوز

تمام مقالات این نشریه به‌صورت دسترسی آزاد (Open Access) منتشر می‌شوند و تحت مجوز Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0) قرار دارند. نویسندگان مالک حقوق مادی اثر خود هستند و اجازه استفاده، بازنشر، و اقتباس با ذکر منبع را به دیگران می‌دهند.

 

  • مالکیت و ناشر

انجمن علمی مهندسی حرارتی و برودتی ایران

  • حریم خصوصی و محرمانگی

دفتر نشریه موظف به حفظ محرمانگی کلیه اطلاعات مقالات و مکاتبات است:

    • اطلاعات مقالات تنها در اختیار افراد مرتبط با فرآیند داوری قرار می‌گیرد.
    • ویراستاران و داوران حق افشای مطالب منتشرنشده را ندارند.
    • گزارش‌های داوری بدون رضایت طرفین منتشر نخواهد شد.
    • مقالات رد شده و گزارش‌های مرتبط باید حذف شده و بایگانی نگردند.

 

  • برنامه انتشار

نشریه انرژی های تجدیدپذیر و نو به صورت دوفصلنامه (دو شماره در سال) منتشر می‌شود. تمام محتوای آن به‌طور دائمی در وب‌سایت نشریه قابل دسترسی است.

 

  • اصلاحیه‌ها و بازپس‌گیری‌ها

برای حفظ سلامت علمی:

  • اصلاحیه (Erratum): در صورت وجود خطای مهم ولی بدون خدشه به نتایج مقاله منتشر می‌شود.

  • بازپس‌گیری (Retraction): در صورت بی‌اعتباری نتایج یا تخلف علمی انجام می‌شود.

  • اصلاحیه یا بازپس‌گیری به مقاله اصلی پیوند داده می‌شود و مقاله در دسترس باقی می‌ماند.

  • اصلاحات جزئی نویسندگان تنها در صورت عدم تغییر نتیجه علمی مقاله پذیرفته می‌شود.


فرایند شناسایی و رسیدگی به اتهامات تخلف پژوهشی

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو متعهد به حفظ سلامت علمی و پژوهشی است و هرگونه تخلف علمی از جمله سرقت ادبی، دست‌کاری یا جعل داده‌ها، و دست‌کاری ارجاع‌ها را با جدیت بررسی می‌کند.

بررسی اولیه

سردبیر نشریه موظف است در صورت بروز شک، با مستندسازی تخلف، موضوع را به دفتر تحریریه ارجاع داده و:

  • نسخه‌ای از مستندات را ارائه کند.
  • پیش‌نویس نامه‌ای محترمانه و غیرقضاوتی برای نویسنده مسئول تنظیم کند و توضیح بخواهد.
  • پاسخ نویسنده را بررسی و در صورت لزوم، اقدامات بعدی را انجام دهد.
ارجاع به کمیته انتشار

اگر پاسخ نویسنده قانع‌کننده نباشد و شواهدی از تخلف جدی وجود داشته باشد، موضوع به کمیته انتشار نشریه ارجاع داده می‌شود. این کمیته پس از بررسی شواهد می‌تواند تصمیمات زیر را اتخاذ کند:

  • رد مقاله؛
  • ارسال تذکر کتبی به نویسنده؛
  • ممنوعیت ارسال مقاله توسط فرد متخلف در آینده؛
  • محرومیت از عضویت در هیئت تحریریه یا داوری برای نشریه.
اقدامات پس از انتشار

در صورت کشف تخلف پس از چاپ مقاله:

  • مقاله بازپس‌گیری (Retracted) خواهد شد و اطلاعیه‌ای رسمی منتشر و به مقاله لینک داده می‌شود.
  • نسخه آنلاین مقاله با برچسب «بازپس‌گیری‌شده» و تاریخ آن مشخص می‌شود.
  • ممکن است از نویسنده خواسته شود عذرخواهی رسمی یا اصلاحیه منتشر کند.

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو حق اتخاذ اقدامات تکمیلی را طبق دستورالعمل‌های COPE برای خود محفوظ می‌داند.


انواع تخلفات پژوهشی

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو به اصول اخلاقی نشر پایبند است و موارد زیر را از جمله تخلفات جدی پژوهشی محسوب می‌کند:

۱. جعل و دست‌کاری داده‌ها
  • جعل داده یعنی ساختن داده‌ها یا نتایج و ارائه آن‌ها به‌عنوان داده واقعی.
  • دست‌کاری داده شامل تغییر، حذف یا تحریف داده‌ها به نحوی است که نتایج پژوهش به‌درستی بازتاب داده نشود.
۲. انتشار تکراری

ارسال یا چاپ یک مقاله (یا محتوای مشابه آن) در بیش از یک نشریه بدون ارجاع یا اطلاع‌رسانی مناسب، انتشار تکراری محسوب می‌شود.

۳. دست‌کاری ارجاع‌ها

افزودن بی‌رویه منابع نامرتبط برای افزایش مصنوعی تعداد ارجاع به فرد یا نشریه خاص، دست‌کاری ارجاع و تخلف علمی است.

۴. ارسال هم‌زمان

ارسال هم‌زمان یک مقاله یا بخش قابل توجهی از آن به بیش از یک نشریه ممنوع است. نویسندگان باید تا دریافت تصمیم نهایی منتظر بمانند.

۵. انتشار افزایشی (سالامی)

تقسیم نتایج یک پژوهش واحد به چند مقاله بدون توجیه علمی کافی، انتشار افزایشی و رفتاری غیراخلاقی محسوب می‌شود.

۶. نسبت‌دهی نادرست نویسندگان

فقط افرادی که در پژوهش مشارکت علمی قابل توجهی داشته‌اند باید به‌عنوان نویسنده درج شوند. مشارکت دانشجویان، تکنسین‌ها یا سایر افراد باید به‌درستی ذکر شود.

۷. سرقت ادبی

سرقت ادبی یعنی استفاده از ایده‌ها، متن یا نتایج پژوهشی دیگران بدون ذکر منبع. این شامل موارد زیر است:

  • کپی کردن حتی یک جمله بدون ارجاع.
  • استفاده مجدد از آثار قبلی خود بدون اعلام (خودسرقت علمی).

تمام مقالات دریافتی در این نشریه با استفاده از نرم‌افزارهای بررسی مشابهت مانند سمیم نور ارزیابی می‌شوند.
در صورت شناسایی سرقت ادبی، مقاله ممکن است رد، بازپس‌گیری یا به نهادهای مربوطه نویسنده گزارش داده شود.


فرایند رسیدگی به درخواست‌های تجدیدنظر و شکایات

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو متعهد به شفافیت و انصاف در تصمیم‌گیری‌های تحریریه است و امکان بررسی درخواست تجدیدنظر را در شرایط خاص فراهم کرده است.

با اینکه تصمیم نهایی اغلب بر پایه داوری علمی بی‌طرف و ارزیابی دقیق هیئت تحریریه اتخاذ می‌شود و معمولاً قابل تغییر نیست، با این حال در صورتی که نویسنده دلایل مستند و قانع‌کننده‌ای داشته باشد، می‌تواند درخواست تجدیدنظر ثبت کند.

مراحل ارسال درخواست تجدیدنظر:
  1. بیان دقیق دلایل: توضیح دهید که چرا فکر می‌کنید تصمیم نشریه نادرست بوده است.
  2. ارائه مستندات جدید: هرگونه داده جدید، توضیحات تکمیلی یا اطلاعاتی که به نگرانی‌های مطرح‌شده در داوری پاسخ می‌دهد را ارائه کنید.
  3. پاسخ به داوری‌ها: در صورت سوء‌برداشت داوران از مقاله، توضیح خود را محترمانه و همراه با شواهد بیان کنید.
  4. گزارش تعارض منافع احتمالی: اگر تصور می‌کنید تعارض منافع در فرآیند داوری وجود داشته، شواهد مستند ارائه نمایید.
نکات مهم:
  • تنها یک‌بار امکان ارسال درخواست تجدیدنظر برای هر مقاله وجود دارد.
  • سردبیران ممکن است با داوران اولیه مشورت کنند یا داوران جدیدی تعیین نمایند.
  • تصمیم نهایی در مورد درخواست تجدیدنظر توسط هیئت تحریریه اتخاذ شده و غیرقابل تجدیدنظر خواهد بود.
  • در صورت عدم پذیرش تجدیدنظر، توصیه می‌شود مقاله را به نشریه دیگری ارسال نمایید.

پایبندی به راهنمای‌ها و نمودارهای COPE

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو به‌طور کامل متعهد به اجرای اصول اخلاقی و فرایندهای پیشنهادی کمیته اخلاق در نشر علمی (COPE) است.
هیئت تحریریه نشریه از نمودارهای جریان و راهنمایی‌های COPE به‌صورت فعال برای رسیدگی شفاف، منصفانه و یکپارچه به موارد تخلف یا مسائل اخلاقی استفاده می‌کند.

از سردبیران، داوران و نویسندگان دعوت می‌شود که در صورت بروز چالش‌های اخلاقی در فرایند داوری یا انتشار، به این منابع مراجعه نمایند.

برای اطلاعات بیشتر لطفا به این صفحه مراجعه کنید:  (https://publicationethics.org/resources/flowcharts-new/translations). 


اصول رفتاری و راهکارهای اخلاقی COPE برای سردبیران

(https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf),(https://publicationethics.org/files/2008%20Code%20of%20Conduct.pdf)

نشریه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو از اصول اخلاقی و راهنمای رفتار سردبیران COPE پیروی می‌کند و متعهد به انجام مسئولیت‌های زیر است:

  • در راستای تأمین نیازهای علمی نویسندگان و خوانندگان تلاش نماید.
  • کیفیت علمی و فرآیندهای تحریری نشریه را به‌طور مستمر ارتقا دهد.
  • شفافیت، صداقت، و پاسخ‌گویی را در کلیه مراحل داوری و انتشار حفظ کند.
  • از آزادی بیان و سلامت سوابق علمی پاسداری کند.
  • از تأثیر منافع تجاری بر تصمیمات علمی جلوگیری نماید.
  • در صورت بروز خطا، اصلاحیه، عذرخواهی یا بازپس‌گیری مقاله را در نظر بگیرد.
  • نظرات و بازخوردهای نویسندگان، داوران، خوانندگان و اعضای تحریریه را فعالانه جویا شود.
  • دانش به‌روز در زمینه اخلاق نشر و داوری علمی را دنبال کند.
  • از آموزش و آگاهی‌بخشی درباره تخلفات پژوهشی حمایت کند.
  • تأثیر سیاست‌های نشریه بر رفتار نویسندگان و داوران را ارزیابی کرده و در صورت لزوم بازنگری نماید.
  • شفافیت در زمینه منابع مالی تحقیق و نقش آن‌ها در روند انتشار را تضمین نماید.
  • از داوران متخصص استفاده کرده و در صورت لزوم، بررسی آماری یا روش‌شناسی انجام دهد.
  • نظام نویسندگی شفاف و قابل ردیابی را ترویج دهد و از پدیده‌هایی چون نویسندگان مهمان یا پنهان جلوگیری کند.
  • در ارزیابی مقالاتی که توسط اعضای هیئت تحریریه ارسال می‌شود، بی‌طرفی کامل را رعایت نماید.
  • راهنمایی‌های دقیق، به‌روز و مرتبط با انتظارات اخلاقی را در اختیار نویسندگان و داوران قرار دهد.
  • محرمانگی داوران را حفظ کند، مگر اینکه از مدل داوری باز با اطلاع قبلی استفاده شود.
  • اعضای جدید هیئت تحریریه را با سیاست‌ها آشنا کرده و اعضای فعلی را به‌روزرسانی نماید.