انجمن علمی مهندسی حرارتی و برودتی ایران نشریه انرژی های تجدیدپذیر و نو 2423-4931 مقالات آماده انتشار 2026 07 23 Hydrogen Rainbow رنگین‌کمان هیدروژن 247781 FA سارا عبدی استادیار مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران مسعود نصیری دانشیار مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 08 16 Hydrogen can be used as an alternative energy carrier to achieve energy systems with zero or near-zero carbon emissions, if it is produced from renewable energy sources or through low-carbon processes. Hydrogen is a colorless gas that is assigned symbolic colors to classify it based on the resources used in the production processes and energy sources. Methods such as water electrolysis, biomass gasification, and steam methane reforming with carbon capture and storage provide pathways for hydrogen synthesis. This study examines the main pathways associated with hydrogen production and the colors assigned to each pathway, known as the “hydrogen rainbow”. Based on the hydrogen source, production process, and carbon dioxide emission rate, hydrogen colors of green, gray, brown, black, blue, turquoise, orange, pink, red, and yellow are explained in detail in this review. The color classification of hydrogen production based on greenhouse gas emissions provides a framework for understanding their environmental and economic characteristics. The environmental benefits of using hydrogen depend on the hydrogen production methods and the primary sources used. Only green hydrogen has very low greenhouse gas emissions. Blue hydrogen is also produced by incorporating carbon capture, utilization and storage technologies based on gray hydrogen processes, to significantly reduce its carbon emission intensity compared to gray hydrogen. On the other hand, the introduction of an international market for hydrogen is important to reduce costs and produce hydrogen under the best conditions. هیدروژن، در صورت تولید از منابع انرژی تجدیدپذیر یا از طریق فرآیندهای کم‌کربن، می‌تواند به عنوان یک حامل انرژی جایگزین در راستای دستیابی به سامانه‌های انرژی با انتشار کربن صفر یا نزدیک به صفر مورد استفاده قرار گیرد. هیدروژن گازی بی‌رنگ است که رنگ‌های نمادین به آن نسبت داده می‌شود تا بر اساس منابع مورد استفاده در فرآیندهای تولید و منابع انرژی طبقه‌بندی شود. روش‌هایی مانند الکترولیز آب، گازی‌سازی زیست‌توده و ریفرمینگ متان با بخار آب همراه با جذب و ذخیره‌سازی کربن، مسیرهایی را برای سنتز هیدروژن ارائه می‌دهند. این مطالعه، مسیرهای اصلی مرتبط با تولید هیدروژن و رنگ‌های اختصاص داده شده به هر مسیر، تحت عنوان "رنگین‌کمان هیدروژن" را بررسی می‌کند. بر اساس منبع هیدروژن، فرآیند تولید و میزان انتشار کربن دی اکسید، رنگ‌های هیدروژن سبز، خاکستری، قهوه‌ای، سیاه، آبی، فیروزه‌ای، نارنجی، صورتی، قرمز و زرد به تفصیل در این بررسی توضیح داده‌ می‌شوند. دسته‌بندی تولید هیدروژن به رنگ‌ها بر اساس میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای، چارچوبی برای درک ویژگی‌های زیست‌محیطی و اقتصادی آن‌ها فراهم می‌کند. مزایای زیست‌محیطی استفاده از هیدروژن به روش‌های تولید هیدروژن و منابع اولیه‌ی مورد استفاده بستگی دارد. تنها هیدروژن سبز انتشار گازهای گلخانه‌ای بسیار کمی دارد. هیدروژن آبی نیز با ترکیب فناوری‌های جذب، استفاده و ذخیره‌سازی کربن، مبتنی بر فرایندهای هیدروژن خاکستری تولید می‌شود تا شدت انتشار کربن آن را در مقایسه با هیدروژن خاکستری به میزان قابل توجهی کاهش دهد. از سوی دیگر، معرفی یک بازار بین‌المللی برای هیدروژن در راستای کاهش هزینه‌ها و تولید هیدروژن در بهترین شرایط حائز اهمیت است.